SERVİKAL OMURGADA DEJENERATİF HASTALIKLAR

Servikal (boyun) omurgamız 7 adet omurga kemiği ve bu kemikler arasında disk dediğimiz çevresinde kapsülü( kılıfı ) , içerisinde de jel kıvamında kıkırdak dokusu olan yapılardan aynı zamanda bu yapıyı çeşitli taraflardan saran ligament dediğimiz bağlar ve kaslardan oluşur.
22 01 2016
6744 kez okundu

Özellikle disk dediğimiz omurga kemikleri arasındaki yastıklar esnek yapısından dolayı hem çeşitli yönlerde hareket edebilmemize hemde özellikle travma durumunda omurların kırlma riskine karşı koruma sağlarlar. Boynumuzda sadece 1.ve 2. omurlar arasında o bölgenin özel yapısından dolayı disk yoktur. Omurgamız aynı zamanda içerisinden omuriliğimizin geçtiği bir kanalı barındırır. Iki omurga kemiği arasındaki disk ve bunları bir arada tutan ligamentler( bağlar) bir omurga segmentidir. Her segmentten iki taraflı olarak kollarımıza ve gövdemizdeki bazı kaslara giden sinir kökleri çıkmaktadır. Omurgamız bütün bu yapısı ile muazzam bir hareket ünitesidir ve bu ünitede ortaya çıkan bazı değişiklikler bazı hastalıklara yol açabilmektedir. Genelde halk arasında yanlış olarak bunların hepsi boyun fıtığı olarak bilinse de bunların bir kısmı servikal spondiloz hastalığıdır. Bu iki hastalık arasında farklar vardır tedavileri de genellikle farklıdır. Şimdi sırasıyla bunlardan bahsedersek.

Boyun Fıtığı (Servikal disk hastalığı)
Öncelikle boyun fıtığı basit olarak omurga kemikleri arasındaki disk dediğimiz yastıkların hastalığıdır. Servikal disk hastalarında sıklıkla zaman içerisinde bu diskler jel kıvamındaki esnek kıkırdak yapısını kaybeder sertleşir "keçe " gibi bir yapıya dönüşür biz buna dejenerasyon diyoruz. Bu seviyede sadece boyunda ağrıya sebep olabilirler. O bölgeden çıkan sinir köklerine yada omuriliğin kendisine baskı yapmadıkları için genelde radikülopati dediğimiz kol ve sırta yayılan ağrıya uyuşmaya neden olmazlar. Bunlar genellikle ilaçlarla ve fizik tedaviyle hatta bazen enjeksiyon yapılarak tedavi edilirler. Bunlarda ameliyat gerekmez. Eğer diskteki bu dejenerasyon ilerlerse kapsülünü yada kılıfını dışarıya doğru ittirerek taşmalara neden olurlar. İşte bunlara genelde fıtık başlangıcı dediğimiz MR’daki görüntüsüne göre bulging, yada bir ilerisi protrüzyon diyoruz.
DİSK KAPSÜLÜ YIRTILIR
Bu seviyede ek olarak radikülopati dediğimiz kollarda ağrı uyuşma az da olsa olabilir. Ancak bu taşmalarında tedavisi ameliyat değildir, aynı şekilde tedavi edilir. Eğer durum daha da ilerlerse diskin kapsülü (kılıfı) yırtılır ve dışarıya doğru kıkırdak doku çıkar buna ekstrüde disk denir hatta bazen bir parça tamamen kapsülden çıkar ve diskten ayrılarak omurilik kanalına yada sinir kökünün çıktığı foramen dediğimiz deliklere girer bunlara da sekestre disk diyoruz. İşte bu iki durum zaman içerisinde yavaş yavaş da olabilir ani bir zorlama sonrasında (örneğin travma) birden de olabilir. Genelde bu seviyedeki disk hastalıkları sinir köküne ve omuriliği baskı yaparak hem radikülopati dedimiz kollarda ağrı ,uyuşma hem de güç kaybı (felç) oluşturabilir. Bu kıkırdak parçası sadece o bölgeden çıkan sinir köküne baskı yapıyorsa tek bir tarafta kolda ağrı uyuşma güçsüzlük yapar, eğer omuriliğin kendisine baskı yapar ise hem her iki kolda hem de o seviyeden geçen tüm sinirlerde sıkıntı yapabilir.

AMELİYAT ÖNERİLİR
Yani bel fıtıklarından farklı olarak boyun fıtıkları bazen sadece kolları değil bacakları ve diğer tüm bölümleri etkileyebilir. Idrar ve büyük tuvalet sorunlarına yol açabilir. Omurilik kanalını tamamen daraltan böyle fıtıklar hiç bir bulgu vermeseler bile özellikle travma anında risk oluştururlar. Bu kısımda anlatılan 3.ve 4. derece boyun fıtıklarında ise eğer güç kaybı , refleks kaybı, his kaybı varsa yada bunlar olmasa bile hastanın günlük yaşam kalitesini bozan, ilaçlarla ve fizik tedavi ile düzelmemiş, 2-3 ayı geçen ağrı şikayeti (radikülopati) var ise ameliyat tedavisi önerilmektedir.

MİKROCERRAHİ TEKNİK
Güç kaybı bazen tamamen felç (hiç hareket ettirememe ) gibi olsa da bazen de hasta kolunu biraz kullandığında ortaya çıkan dermansızlık hissi yada sakarlık şeklinde kendini belli edebilir. Sonuç olarak boyun fıtığı sık olarak görülen, genellikle ameliyat gerektirmeyen ancak bazı durumlarda ameliyatın şart olduğu bir hastalıktır. Genellikle boyun ön kısmından mikrocerrahi teknikle girilerek ilgili segmentteki disk çıkartılır omurilik ve sinir kökleri rahatlatılır ve o diskin yerine peek kafes yada disk protezi yerleştirilir. Hastalar bir gün normal şartlarda bir gün hastaneden kalıp 1 yada 1.5 ayda normal işlerine dönerler.
Omurilik Kanal Daralması
(Servikal spondiloz ,stenoz)

Omurilik kanal daralması sıklıkla boyun fıtığı hastalığı ile karıştırılsa da aslında bulguları ve tedavisi bakımından çok farklıdır. Boyun fıtığı genelde 40 yaş altında görülürken, servikal spondiloz 40 yaşın üzerinde daha çok görülür. Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar. Bu hastalıkta süreç daha yavaş gelişmiş olup genellikle hastalarda disk dejenerasyonu ile birlikte eklemlerin hipretrofisi (irileşmesi), ligamentlerin kalsifiye olarak hipertrofisi(kireçlenme) ve bunların hepsinin neden olduğu omuriliğin geçtiği kanalın daralmasıdır. Servikal dar kanalda hastalığın derecesine göre ellerde, ayaklarda uyuşma, güçsüzlük, omuriliğin sıkışmasına bağlı reflesk canlılığı bazı patolojik reflekslerin görülmesi, yürüme bozukluğu özellikle kollar ile ince motor hareketler denen düğme ilikleme , saç tarama gibi hareketlerin yapılamaması görülebilir. Hastalığın derecesine göre şikayetler değişik düzeyde olabilir ve yıllar içerisinde ilerleyerek devam eder. Darlık çok ilerlediğinde ani boyun hareketleri ve travma sonrasında omiriliğin içerisinde myelomalazi dediğimiz hasara yol açabilmektedir. Omurilik kanal darlığının tedavisi boyun fıtığından tamamen farklıdır.
KEMİKLER ALINIR

Bazen boyun ön tarafından omurillik kanalını daraltan kireçlenmelerin alınarak rahatlatılması bazen de ense tarafından omurilik kanalının arka kısmındaki kemiklerin alınarak omuriliğin rahatlatılması şeklinde olmaktadır. Bu tercih hastanın klinik ve radyolojik bulgularının değerlendirilmesi neticesinde yapılmaktadır. Sonuç olarak omurilik kanal darlığı tedavi edilmediğinde bir süre sonra hastaların ellerini, kollarını, ayaklarını hiç kullanamama gibi durumlara neden olabilir, küçük travmalarda bile ciddi felç durumlarının ortaya çıkmasına neden olabilir.
YAŞAM KALİTESİ ARTIYOR
Uygun tedavi tercihleri ile hem bütün bulguların ilerlemesinin önüne geçilmekte, hem de haftalar ve aylar içinde ellerde, ayaklarda, kollarda rahatlama olarak günlük yaşam kalitesinin arttığı görülmektedir.

 

 

Servikal disk hastalığı

Servikal dar kanal

Klinik bulgular

  • Boyun ağrısı
  • Tek yada iki kol ağrısı
  • Uyuşma
  • Güçsüzlük
  • Refleks kaybı
  • Boyun ağrısı
  • Ellerde kollarda ağrı, uyuşma
  • Yürüme bozukluğu
  • Ayaklarda, bacaklarda ağrı, uyuşma
  • Refleks canlılığı
  • Patolojik refleksler

Teşhis

  • Nörolojik muayene
  • Röntgen
  • Tomografi
  • MRG
  • EMG
  • Nörolojik muayene
  • Röntgen
  • Tomografi
  • MRG
  • EMG

Tedavi

  • Ilaç
  • FTR
  • Mikrodiskektomi
  • Ilaç
  • FTR
  • Anterior yada posterior dekompresyon cerrahisi


OPTİMED HASTANESI
Beyin, Omurilik ve Sinir Cerrahı
Op. Dr. Erdoğan AYAN

 

Firma Rehberi
Whatsapp
google_160x600