Aşı savaşı yaşanır mı

08 05 2020
1357 kez okundu
halit.celikbudak@gmail.com

Bilineni tekrara gerek yok… Korona virüsünün yol açtığı Covit-19 salgınından bahsediyorum. Tehlike henüz geçmedi. Hatta ikinci bir dalgadan bahsediliyor… Virüsün daha fazla yayılmaması gerek. SARS türevi bu virüsün  yayılma hızının çok yüksek ve dirençli olduğunu her fırsatta dile getiriyor doktorlar… Yayılmasını önlemek hepimizin elinde…  İstenilenleri  yerine getirmekten, sabırlı, disiplinli ve dayanışma içinde olmaktan başka çare yok. Sosyal mesafe, maske önlemleri uzun süre yaşamamızın parçası olacak. Birkaç ay önce yaşamımızda sıradan olan şeyler şimdilik mümkün değil… 
* * * * 
Almanya’da yaşıyorum. Almanya’da virüse yakalanıp ölenlerin sayısı 7 bin 500 doğru gidiyordu dün itibariyle… Virüs bulaşanların sayısı da 170 bin civarında… Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, geçen haftasonunda televizyondan ulusa sesleniş konuşması yaptı. ‚Dünyayı etkisi altına alan bu salgın bir insanlık sınavı… Bu sınav bireydeki en iyisinin ve en kötüsünün ortaya çıkmasını sağlıyor. Birbirimize içimizdeki en iyisini gösterelim‘ dedi.  
* * * * 
Önlemler kademeli olarak gevşetiliyor, ama tam olarak normale ne zaman dönülecek belli değil… Çünkü bu virüse karşı henüz aşı yok… Tartışmasız kesin çözüm etkili bir aşı… Başka bir yolu yok… Dünya Sağlık Örgütü’ne göre dünya çapında 120 civarında aşı çalışması var… Bunların 10-15’i de önde gidiyor. Klinik deneylerine başladılar bile…
* * * * 
Örneğin Almanya’da Prof. Dr. Uğur Şahin ve eşi Doçent Dr. Özlem Türeci‘nin kurucu ortaklarından olduğu BionTech, Çinli Fosun Pharma, ABD’li Pfizer ile geliştirdiği aşının insanlar üzerinde denenmesine başlandı. Keza, Oxford Üniversitesi’nde  geliştirip geçen hafta insanlar üzerinde denenmeye başlanan aşının, insana genetik olarak en yakın makak maymunlar üzerinde de olumlu sonuç verdiği açıklandı. Diğer bazı çalışmalar da aşağı yukarı aynı safhada…
* * * * 
Kulağımız aşı haberlerinde… Ama aşıyı geliştirmekle iş bitmiyor… Geri kalan safhaları da önemli… Aşının üç safhası var… Geliştirilmesi, üretimi ve satışı/dağıtımı… Milyarlarca doz aşı süratla nasıl üretilecek… Örneğin ABD’de Johnson & Johnson şirketi bir milyar dolar riske girerek şimdiden bir fabrika kuruyor.  Dünyanın en büyük aşı üreticilerinden Hindistan’daki Serum Enstitüsü de büyük bir yatırım riskini üstlenerek Oxford Üniversitesi tarafından geliştirilmekte olan Corona aşısının seri üretimine başlayacağını açıkladı. Yani bir yandan aşı geliştirme çalışmaları sürerken, süratla yüksek miktarda üretim için de yarış şimdiden başlamış durumda… Dünya aşı pazarının yılda 28 milyar dolar olduğunu düşünürsek yarış daha iyi anlaşılır sanırım… 
* * * * 
Dünyanın dört gözle beklediği aşı için üçüncü safha da henüz açıklığa kavuşmuş değil… Üretilen aşı herkese ulaşacak mı… Dünyaya nasıl dağıtılacağı veya dağıtım koşullarıyla birlikte fiyatı nasıl saptanacak…  Bir süre önce ülkeler arasında yaşanan maske, tulum veya solunum cihazı savaşlarına bakılırsa aşı da acaba böyle bir savaş yaşanacak mı acaba bilmiyoruz…  
* * * * 
Serum Enstitüsü’nün sahibi Hintli milyarder işadamı Cyrus S. Poonawalla, ‘En azından başlangıçta aşıların büyük kısmı ülke içinde kullanılacak. Aşının hangi ülkelere gönderileceğine Hindistan hükümeti karar verecek‘ diyordu. Lakabı Dünya aşı kralı‘ olan Hintli işadamı, aşıların tanesini 1.000 Hindistan rupisine yani yaklaşık 13 dolara satmayı planladığını da işaret ediyordu… Görülüyorki bu dehşet virüse karşı savaş kısa bir sürede bitmeyecek… Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, art arda verdikleri demeçlerde‚ aşının bir insanlık malı olduğunu işaret etmeleri boşuna değil…

Whatsapp
google_160x600